|
 KÜLTÜRLER beşiği olan Anadolu'da boşanmalara karşı kadının geleceğini
garanti altına almak için evlilikte İslam geleneğini kabullenmiştir.
İslam'da kadını boşanma esnasında veya dul kalma durumunda ziynet eşyalarıyla
(takı, altın, elmas, para, pırlanta vs.) geleceğini güven altına almak için
Mehir'i kabul görmüştür. Evlenme sırasında kadına bu isimle ödenen meblağ;
evlilikte kadının nikâh akdi veya cinsel temasla hak kazandığı mal veya
meblağ anlamında bir fıkıh terimidir. Kitap, Sünnet ve fıkıh literatüründe
mehir kelimesi yerine, eş anlamda; "sadûk", "saduka","nıhle", "farîza", "ecr",
"hıbâ", "ukr", "alâik", "tavl" ve "nikâh" kelimeleri de kullanılır. İslâm'da,
Hıristiyanlıkta olduğu gibi kadının erkeğe verilmek üzere para
biriktirilmesini (drahoma) değil de; aksine, erkeklerin kadınlara rağbetinin
bir sembolü olsun diye hediye kabilinden bir meblağın ona verilmesini
emretmiştir.
|
Mehir'de sınırlar
EVLİLİKTE kadını koruma altına alınan sistemin başında mehir gelir.
Mehir'de alt ve üst sınırları Kur'an'da nasıl bahsedilmiştir... Mehir
olarak neler verilir.. ÖĞRENMEK İÇİN TIKLA
Mehir çeşitleri neler
MEHİRİN ne olduğunu bildiniz. Peki geleneklerde mehir çeşitleri nelerdir.
Nasıl belirtilir, Kur'an'daki söylemleri nasıldır.
ÖĞRENMEK İÇİN TIKLA |
Mehir
kadına değil, erkeğin üzerine vaciptir. Dâru'l-islâm'da bir kadınla cinsel
temas, ya had cezasını gerektirir, ya da mehir hakkını doğurur. Bu, kadına
saygının bir sonucudur.
Kur'an-ı Kerîm'de mehirden söz eden çeşitli ayetler vardır. Bazıları
şunlardır: "Aldığınız kadınların mehirlerini yürekten isteyerek ve
Allah'ın bir atiyyesi olarak verin " (en-Nisâ, 4/4). Çoğunluğa göre,
burada hitap kocalaradır. Bazı bilginler hitabın velilere olduğu
görüşündedir. Cahiliye devrinde mehri kızın velileri alır ve adına da "nihle"
derlerdi. "...Haram olanlar dışındaki kadınlarla evlenmeniz, namuslu
olarak ve zinaya sapmaksızın yaşamak ve mallarınızdan onlara mehir vermek
şartıyla size helâl kılındı. Artık o kadınlardan hangisiyle yararlanmanız
olmuşsa, ücretlerini belirlendiği şekliyle verin. Mehir miktarını
belirledikten sonra aranızda gönül hoşluğu ile uyuştuğunuz miktar hakkında
üzerinize bir vebal yoktur" (en-Nisâ, 4/24).
Abdullah b. Abbas (r.a) tan rivayet edildiğine göre, Hz. Ali, Hz. Fâtıma
ile evlenirken Resulullah (s.a.s) kendisine; "O'na bir şey ver" dedi. Ali:
"Bende bir şey yok"deyince de; "Hutamî zırhını verebilirsin" buyurdular.
Bir kadınla evlenmek isteyen bir sahabeye Allah'ın elçisi mehir vermesini
bildirdi. Evinden de eli boş dönünce; "Demirden bir yüzük de olsa bak"
deyip, yeniden eve gönderdi. Yine boş dönünce, ne miktar Kur'an-ı Kerîm
bildiğini sordu ve sonunda şöyle buyurdu: "Haydi git, onu sana bildiğin
Kur'an karşılığında verdim" (eş-Şevkânî, Neylü'l-Evtâr, VI, 170).
Bu
konudaki ayet ve Hadislerden şu sonuca varılmıştır. Resulullah (s.a.s),
mehirsiz hiç bir evliliğe ruhsat vermemiştir. Eğer mehir vacip olmasaydı,
bunu göstermek için arada bir onu terkederdi. Diğer yandan, sahabe devrinden
bu yana islâm bilginleri mehir üzerinde icma etmişlerdir (bk. es-Serahsî, el-Mebsut,
V, 62 vd.; el-Kâsânî, Bedâyiu's-Sanâyi, II, 274-304; Ibnü'l-Hümâm, Fethul-Kadîr,
II, 434 vd.; el-Cassâs, Ahkâmü'l-Kur'ân, III, 86 vd.; Ibn Rüşd, Bidâyetü'l-Müçtehid,
II, 16 vd.; Ibn Âbidin, Reddü'l-Muhtâr, II, 329 vd.).
Aile yuvasıyla ilgili görevlerin en güzel şekilde yerine getirilmesi için
eski çağlardan beri kadınla erkek arasında bir görev bölümü yapılmıştır.
Erkek, evin dışındaki işlerle uğraşır ve gerektiğinde ağır işlerde çalışarak
geçim için kazanç sağlar. Kadın da evin yönetimi, yemeğin hazırlanması,
çocukların bakım ve terbiyesiyle uğraşır. Bu yüzden bütün malî yükümlülükler
kadının değil, erkeğin görevidir.
|
Mehir
kime haktır
HER kadın
mehir'e hak getirilmemektedir. Bazı durumlarda kadın mehir'i alabilir
bazı durumlarda ise alamazlar. Kadının yerine kimler alır, kimler
alamaz işte bunların hepsini
ÖĞRENMEK
İÇİN TIKLA
Mehir sorunları ve altın
KADINA
verilen mehir kritik dönemlerde kullanılması gibi meseleleri de
gündeme getirmiştir. Mehir de sorunlar nelerdir? Yörelere göre mehir,
nedir ve ne kadar altın ile değerli eşyalar konulur. Bilmediğiniz bir
çok konu ve içtivayı öğrenmek için
DEVAMI TIKLA |
Mehir ve bütün kapsamıyla nafaka bu
yükümlülükler arasındadır. Bu görev bölümü erkekle kadının yaratılışına ve
ilâhî sünnete de uygundur. Erkek daha güçlü olduğu için çalışıp kazanmaya
daha yatkındır. Kur'an'da şöyle buyurulur: "Erkekler, kadınlardan daha güçlü
ve
kuvvetlidirler. Yani ailenin reisidirler. Bunun sebebi şudur: Allah onlardan
kimini kiminden üstün kılmıştır. Bir de erkek, mallarından evin geçimini
sağlamaktadır" (en-Nisâ, 4/34).
Mehir, nikâh akdinin rükün veya şartlarından değildir. Bu yüzden mehirsiz
akdedilecek nikâh geçerli olur ve kadın emsal mehire hak kazanır. Kur'an-ı
Kerim'de şöyle buyurulur:
"Kendileriyle cinsel temasta bulunmadığınız veya kendilerine bir mehir tayin
etmediğiniz kadınları boşamışsanız, bunda üzerinize bir sakınca yoktur"
(el-Bakara, 2/236). Bu ayette, cinsel birleşmeden veya mehir tespitinden
önce kadını boşamanın geçerli olduğu belirtilmektedir. Boşama ancak sahih
nikâhtan sonra mümkün olduğuna göre, ayet, akit sırasında mehrin
konuşulmasının ne bir rükün ve ne de bir şart olmadığına delâlet eder (el-Kâsânî,
a.g.e., II, 274; eş-Şîrâzî, el-Mühezzeb, Halebî tab'ı, II, 55, 60; Ibn Rüşd,
a.g.e., II, 25).
Ukbe b. Âmir (r.a)'ın naklettiği şu hadis de yukarıdaki anlamı destekler. Hz.
Peygamber bir adama: "Seni filanca kadınla evlendireyim mi?" demiş; erkeğin;
"evet" demesi üzerine, kadına hitaben; "Seni filanca erkekle evlendirmeme
razı oluyor musun?" diye sormuştu. Kadının da "evet" demesi üzerine, onları
evlendirdi. Herhangi bir mehir belirlenmeksizin evlilik gerçekleşti. Bu
erkek vefatı sırasında şöyle dedi: "Resulullah (s.a.s), beni filanca kadınla
evlendirdi. Bir mehir konuşulmadı ve kadına bir şey de vermedim. Ona mehrim
olarak Hayber'deki hissemi veriyorum". Kadın bu hisseyi almış ve yüz bin
lira karşılığında satmıştır (ez-Zühaylî, el-Fıkhu'l-Islâmî ve Edilletuh,
Dımaşk 1405/1985, VII, 254). Yalnız Malikîler mehri, nikâhın bir rüknü
olarak kabul ederler. Eşler mehirsiz olarak veya şarap, domuz eti gibi
şer'an mal sayılmayan bir şeyi mehir yaparak evlenseler Malikîler dışında
çoğunluğa göre akit geçerli olur... |
